Bir konuyu tartışmak, bir sorunu çözmek veya bir konuda sonuca varmak amacıyla düzenlenen toplantılarda, katılımcılar genellikle farklı yönlere yönelmekte ve her biri olaya kendi perspektifinden bakmaktadır. Bu durum, sonuç elde etme sürecinde ciddi zaman kayıplarına ve zorluklara yol açmaktadır. Altı Düşünce Şapkası Yöntemi, fikirlerin ve önerilerin belirli bir sıraya göre ortaya konulması ve sistematik bir şekilde düzenlenmesi için geliştirilmiş bir tekniktir. “Şapkalar”, düşüncelerin ayrıştırılmasına yardımcı olan bir simge işlevi görür. Şapkaların rengi değiştikçe, bu renklerin temsil ettiği düşüncelerin belirli bir düzene göre sırayla ifade edilmesi beklenir.
ALTI DÜŞÜNCE ŞAPKASI YÖNTEMİ NASIL UYGULANIR?
Katılımcılara üzerinde tartışacakları konu verilir. Tüm katılımcıların aynı konuyu ele alırken belirli bir şapkayı takmaları yani konuya benzer bir bakış açısıyla yaklaşmaları beklenir. Şapkaların renkleri, aşağıda belirtilen düşünme tarzlarını temsil etmektedir.
BEYAZ ŞAPKA:
Net bilgileri içerir (Tarafsız Şapka)
Görüşülen konu ile ilgili net bilgiler, sayılar, araştırmalar, kanıtlanmış veriler ortaya konur.
Hangi bilgilere sahibiz?
Hangi bilgiler eksik?
İhtiyacımız olan bilgiyi nasıl elde ederiz?
KIRMIZI ŞAPKA:
Duygular bu şapkada hesaba katılır. (Duygusal, Kişisel Şapka)
Görüşülen konu ile ilgili olarak, kişilere hiçbir dayanağı olmadan hislerini söyleme şansı verilir.
Bu olay, durum, öneri, sorun vb. hakkında neler hissediyorum?
SİYAH ŞAPKA:
Tehlikelerle alakalı olan şapkadır. (Kötümser şapka, tedbir şapkası)
Konunun riskleri, gelecekte doğurabileceği problemler, eleştiriler ortaya çıkarılır.
Bu önerinin bize zararları neler olabilir?
SARI ŞAPKA:
Avantajların ortaya konduğu şapkadır.(İyimser şapka,yararlar şapkası)
O işin avantajları ortaya konulur. Getirileri gözönüne alınır.
Bu olayın bize sağlayacağı çıkarlar(yararlar) neler olabilir?
YEŞİL ŞAPKA:
Yaratıcılıkla ilgili şapkadır. (Yenilikçi, üretken, alternatifler şapkası)
Konu ile ilgili alternatifler nelerdir?
Yaratıcılık ön planda tutulur ve toplantıya katılanların yaratıcı olmaları teşvik edilir.
Önemli olan fikrin saçma olup olmadığı değil; orijinal, yeni, üretken olmasıdır.
Bu konudaki değişik önerilerimiz neler olabilir?
MAVİ ŞAPKA:
Sonuçların ortaya konduğu şapkadır. (Serinkanlı durum analizi, kontrol Şapkası.)
Düşünce sistemleştirilir. Toplantının sonuçları ortaya çıkarılır ve özetlenir.
Ne oldu? (geçmiş)
Ne oluyor? (şimdi)
Sonra neler olmalı? (gelecek)
Katılımcılar şapkaların tümünü belirli bir düzen içerisinde takarak düşünce ve önerilerini sırayla aktarırlar ve böylece toplantı hedefe ulaşır.
