Alışkanlıklarımız, hayatımızda etkili olan önemli unsurlardır. Sürekli ve genellikle farkında olmadan sergilediğimiz davranış biçimleri, karakterimizi gün geçtikçe sergilememize neden olur ve bu da etkili ya da etkisiz olmamıza yol açar. Yazar, bu kitabında başarılı bireylerin 7 alışkanlığını örneklerle anlatmaktadır. Bu alışkanlıklar ve nitelikleri şunlardır:
1. Alışkanlık: Proaktif ol
Proaktivite terimi, bireylerin kendi hayatlarından sorumlu olduklarını belirtmektedir. Davranışlarımız, bulunduğumuz durumların değil, aldığımız kararların sonucudur. Proaktif bireyler, yapılabilecek işleri hedef alarak çaba gösterirler. Enerjileri genellikle olumlu bir yöndedir.
2. Alışkanlık: Önce sonucu düşünerek harekete geç
Sonuca odaklanarak yapmak, ulaşacağınız noktayı net bir şekilde tanımlamak demektir. Şu anki konumumuzu ve attığımız adımların daima doğru yönde ilerleyip ilerlemediğini kavramak için nereye gittiğimizi bilmemiz gerekir. Gerçekten önemli olan unsurları görmek, hayatımızda bir dönüşüm yaratır. Her gün gerçekten değerli olan şeylere yönelmek ve bunları gerektiği gibi uygulamakta başarılı olabiliriz. Başarılı olmamız, sonuca odaklanarak hareket etmemize bağlıdır.
3. Alışkanlık: Öncelikli Olan İşlere Ağırlık Ver
Bu alışkanlığı en iyi şekilde Goethe’nin “En önemli şeyler, en önemsizlerin insafına bırakılmamalı” sözü özetliyor. Bu alışkanlıkta, gerekli yerlerde “evet” derken, fayda sağlamayacağına inandığımız durumlarda nazik bir “hayır” demenin önemine vurgu yapılmaktadır. Sonrasında bir hedef belirlenmeli ve bu hedefe ulaşmak için gereken gayret gösterilmelidir. Bir plan hazırlanmalı ve bu plan haftalık olmalıdır, günlük değil. İşlerin öncelikleri belirlenerek, öncelikle yapılması gerekenler öne çıkarılmalıdır.
4. Alışkanlık: “Kazan-Kazan” Mantığını Benimse
İnsan etkileşimleriyle ilgili altı farklı yaklaşım vardır. Bunlar: Kazan-Kazan; Kazan-Kaybet; Kaybet-Kazan; Kaybet-Kaybet; Kazan; ve Kazan-Kazan ya da anlaşma yok. Bu yaklaşımlar arasında en önemli olanı Kazan-Kazan yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, hayatı bir rekabet alanı değil, iş birliği sahası olarak değerlendirmektedir. Ana fikir, herkes için yeterince kaynak olduğu ve bir kişinin başarısının diğerlerinin başarısızlığına yol açmadığıdır. Diğerlerinin kaybı üzerinden kazanmanın gerekliliği de yoktur. Kazan-Kazan yaklaşımının temeli üç kişisel özellik sürdürmektedir: Dürüstlük, olgunluk, ve bolluk düşüncesi.
5. Alışkanlık: Önce Anlamaya Çalış, Sonrasında Anlaşılmayı Bekle.
İnsanlar arasındaki iletişimin anahtarıdır. Bu ilke çok esaslı bir paradigma değişimini gerektirir. Tehlikeli ve zor olmasına karşın önce anlamaya ya da reçete yazmadan önce teşhis koymaya çalışmak yaşamın birçok alanında görülen doğru, geniş kapsamlı, ortak paydalı doğru bir ilkedir. Ama en önemlisi insanlar arası ilişkilerdir. Anlamaya çalışmak saygı, anlaşılma isteği ise cesaret ister.
6. Alışkanlık: Sinerji Oluştur
Sinerji, ilke merkezli liderliğin temelini oluşturur. Bu ilke, bir katalizör gibi çalışarak bireyleri bir araya getirir ve insanların sahip olduğu en yüksek potansiyeli ortaya çıkarır. Bir bütünün elemanlarının toplamından daha büyük olmasını ifade eder. Sinerjinin temelinde farklılıklara saygı göstermek yatar. İnsanların zihinsel, duygusal ve psikolojik çeşitliliklerine değer vermenin anahtarı, herkesin dünyayı kendi bakış açısından gördüğünü anlamaktır. Sinerji, etkili, geçerli ve doğru bir ilkedir. Önceki tüm alışkanlıkların muazzam bir başarısını temsil eder. Karşılıklı bağımlı gerçeklikler de burada etkilidir. Ekip çalışması, takımın güçlendirilmesi demektir. Diğer insanlarla bir araya gelmek ortak yaratıcılığı artırmak demektir.
7. Alışkanlık: Baltayı Bile
Baltayı bilemek için zaman ayırmak, yedinci alışkanlığın diğer alışkanlıkları kapsamasını sağlar. Çünkü bu alışkanlık, diğerlerinin var olmasına zemin hazırlar. Yenilenmenin dört boyutu şöyle sıralanabilir: a) Fiziksel: Egzersiz, beslenme, stres yönetimi b) Ruhsal: Değerlerin belirlenmesi, bağ kurma, düşünme ve meditasyon c) Zihinsel: Okuma, hayal kurma, plan yapma, yazma d) Sosyal-duygusal: Hizmet, empati, sinerji, içsel güvenlik. Zihnin baltasını bileme yolları; okumak, güzel yazılar kaleme almak ve günlük tutmaktır.
Stephen R. Covey, eserinde ele aldığı konuların daha iyi anlaşılabilmesi için bol sayıda örnek sunmuştur. Bu örneklerin büyük kısmı yazarın kendi hayatından alındığı için eserin akıcı ve etkileyici olmasına katkıda bulunmuştur. Yazar, kitabın sonunda yedi alışkanlığı şemalar halinde sunmuştur.
